وَنَجَّيْنَاهُ وَلُوطاً إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا لِلْعَالَمِينَ . ( انبياء : 71 ) و او و لوط را به سرزمينى كه آن را براى همه جهانيان پربركت ساختيم نجات داديم . و در تعبيرى كلىتر ، بيزارى ابراهيم و همراهانش از قومشان را ستوده است : قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغَضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ . . . . ( ممتحنه : 4 ) براى شما سرمشق خوبى در زندگى ابراهيم و كسانى كه با او بودند وجود داشت ، در آن هنگام كه به قوم خود گفتند : « ما از شما و آنچه غير از خدا مىپرستيد بيزاريم ؛ به شما كفر مىورزيم ؛ و ميان ما و شما دشمنى و كينهء هميشگى آشكار شده است ؛ تا آن زمان كه به خداى يگانه ايمان بياوريد . ابراهيم ( ع ) پس از هجرت به شام ، در سرزمين فلسطين سكنا گزيد و از خداوند درخواست فرزندى صالح و شايسته نمود « 1 » و خداوند ، پس از ازدواج ابراهيم ( ع ) با كنيز ساره ، يعنى هاجر ، اسماعيل را به وى عطا نمود . ابراهيم ( ع ) و آزمايشهاى الهى از قوانين نظام آفرينش ، امتحان و آزمايش الهى است . خداوند براى تربيت انسان و رشد و تعالى او و نيز براى جدا كردن بندگان صالح از ناصالح ، آنان را مىآزمايد . در قرآن ، سخن از امتحان به ميان آمده و به مردم يادآورى شده كه ما شما را به شكلهاى مختلف ، با جان ، مال ، ترس و گرسنگى ، مشكلات و گرفتاريها و نيز نعمتها مىآزماييم تا آنان كه بهترند ، شناخته شوند . پيامبران الهى نيز از اين قاعده مستثنا نبودند . حضرت ابراهيم ( ع ) پس از پيمودن مراحل گوناگون به مقام نبوت و رسالت نايل شد . سپس براى احراز مقام والاى امامت به آزمونهاى سختى دچار گشت . مبارزات اعتقادى آن حضرت با مشركان و مبارزهء عملى در شكستن بتهاى آنان و جهاد با نمرود ، طاغوت زمان ، نمونهء امتحاناتى بود كه حضرت ابراهيم ( ع ) از همه آنها موفق و سرافراز بيرون آمد .

--> ( 1 ) . صافات ( 37 ) ، آيه 100 ؛ « رب هب لى من الصالحين » .